Vechten tegen hoe je denkt

Een paar dagen geleden was de hashtag #Blackout populair op Tumblr en andere social media. Dit was een dag waarop zwarte mensen en masse hun selfies deelden. Het was vooral groot in de Verenigde Staten maar ook daarbuiten werd het snel opgepikt. In reactie op #Blackout kwam echter een groep blanke mensen terug met #Whiteout: hetzelfde concept, maar dan voor blanke mensen die óók hun ras wilden vieren. Dit is het soort situatie waar ik al snel negatief op reageer. Blanke mensen hebben geen eigen dag nodig, want vrijwel elke dag is onze dag in deze samenleving. Zo ben ik wel vaker snel met het benoemen van racisme en andere ongelijkheden. Toch werd mij afgelopen week pijnlijk duidelijk dat aan mij in dit opzicht ook nog genoeg gesleuteld kan worden.

Mooie vrouwen – 50 shades of white

Racisme en alle andere vormen van discriminatie gaan namelijk maar een klein gedeelte van de tijd bewust. Ik ben bewust heel erg bezig met het tegengaan van ongelijkheid en het streven naar gelijkwaardigheid voor iedereen  – zo erg dat het veel mensen om mij heen inmiddels de neus uit komt. Onbewust heb ik echter meer dan twintig jaar aan ervaring in deze wereld die mij leert dat de blanke heteroseksuele man de ideale mens is. Dat kan ik proberen te on-leren, maar dat is moeilijk en daar gaat tijd overheen.

Zo merk ik soms dat ik me waakzamer gedraag in het bijzijn van mensen van een afkomst die doorgaans als meer ‘gevaarlijk’ wordt gezien. Opnieuw onbewust maak je altijd een afweging van hoe erg je op je hoede moet zijn in het dagelijks leven. Dat heeft als resultaat toch vaak dat ik een Marokkaanse jongen die me aanspreekt met een flirt sneller onbeleefd afwimpel dan een blanke jongeman waar ik niet per se meer geïnteresseerd in ben. Ik maak minder oogcontact met mensen waarvan ik onbewust verwacht dat zij een ‘dreiging’ kunnen vormen en daar loop ik liever met een grote boog omheen.

Dat is stom. Ik vind dat zo ontzettend stom van mezelf, maar ik kan er niks aan doen. Vaak dwing ik mezelf het tegenovergestelde van dat gedrag te vertonen en toch die donkere jongen recht in zijn ogen te kijken en een glimlach te bieden, en gewoon in te gaan op zijn praatje. Daar is nog nooit iets mis gegaan. Maar het blijft een bewuste keuze om mijn onbewuste eerste reactie te verdringen. Dat is dan ook precies wat heel belangrijk is om te blijven doen.

Iedereen groeit op met ideeën over wie te vertrouwen is en bij wie je beter uit de buurt kunt blijven. Dat ligt geankerd in opvoeding, maar ook in de mediabeelden die je dag in dag uit voor ogen krijgt. De eerste twintig Google afbeeldingen met zoekterm ‘nice man’ zijn blanke mannen en de eerste twintig met zoekterm ‘bad man’ zijn vooral zwarte mannen. Dat zegt iets over de associaties met verschillende types mensen die ons met de paplepel worden ingegoten. Je moet bewust tegen die invloed vechten om deze tegen te gaan. Het is niet de verantwoordelijkheid van zwarte mensen om zichzelf als ‘goed genoeg’ te profileren; het is aan ons, blanke mensen, om er vanaf het begin van uit te gaan dat zij goed genoeg zijn.

Dat is moeilijk als je dat niet gewend bent en niemand van ons is dat gewend. Om die reden zijn het niet de jonge gekleurde mannen die het grootste gevaar voor je vormen; het zijn de oude blanke mannen. Zij hebben de macht over jou met ideeën over hoe de wereld zou moeten zijn. Zij bepalen wat je te zien krijgt en daarmee hoe je omgaat met de mensen om je heen. Verzet je niet tegen een individu dat je geleerd hebt gevaarlijk te vinden lijken; verzet je tegen het systeem dat je dit soort lessen leert.

Advertenties

4 thoughts on “Vechten tegen hoe je denkt

  1. Lucas 14 maart 2015 / 23:50

    Ik zie heel veel dingen zo veel anders als dat jij het doet merk ik al.

    Allereerst #Whiteout en dat het elke dag “Een witte dag is”, wat natuurlijk onzin is. Het is gewoon het onderdrukken van mensen zoals ze zijn omdat ze “toevallig de meerderheid in de VS zijn”. Als iemand zichzelf wil profileren moet dat kunnen, ongeacht ras/geaardheid/religie wat dan ook(ja, reverse racism is nog steeds racisme). Vertel mij eens waarom een “blanke man” niet trots mag zijn op wie hij is?

    Weet je wie dat in Europa trouwens hebben? Hier speelt het hele blank/zwart minder. Het gevoel is overigens wel te herkennen. Duitsers durven zich namelijk zelden echt uit te spreken over hun Duitse afkomst, omdat wij Europeanen namelijk nogal gauw naar een ander vooroordeel grijpen. Maar vertel jij mij maar eens waarom Duitsers zich niet zouden mogen uiten… als je van mening bent dat iedereen zich mag uiten zoals hij wilt.

    #Whiteout werd overigens grotendeels gedomineerd door de zwarte bevolking toen ik keek… die verontwaardigd waren over #Whiteout.

    “Zo merk ik soms dat ik me waakzamer gedraag in het bijzijn van mensen van een afkomst die doorgaans als meer ‘gevaarlijk’ wordt gezien.”

    Doorgaans als “meer gevaarlijk”, dat is al een rare zin. Je doelt natuurlijk op mensen die procentueel gezien grotere kans hebben op crimineel gedrag. Maar is dit wel zo, of is dit niet gewoon een reactie op onwetendheid? Ik schrik namelijk zelf ook erg van een dokter die spontaan met een spuit op me af komt, of een politieauto die achter me verschijnt als ik me op de weg begeef. Omdat ik niet weet wat ze van me willen.

    “Onbewust heb ik echter meer dan twintig jaar aan ervaring in deze wereld die mij leert dat de blanke heteroseksuele man de ideale mens is.”

    Dan leef jij toch in een andere wereld, want ik heb het idee dat je als vrouw namelijk meer voor elkaar krijgt. Als “het gezag” voor je neus staat… wat kan je dan beter zijn? Een man of een vrouw? Vorige week had je het ook nog over dat het onderwijssysteem mannen benadeeld door vooroordelen, en nu zeg je dat je het beste man kan zijn… in een samenleving die draait om welk papiertje je op zak hebt…. Wat je zegt is een gevoel. Een gevoel moet je zeker serieus nemen. Als jij het gevoel hebt dat een blanke heteroseksuele man de ideale mens is, is het altijd handig om te bedenken of er wat in zit. Maar met “gevoel” kan je er ook redelijk vaak naast zitten.

    Google resultaten zijn niet te vertrouwen trouwens, omdat die zich aanpassen naar je smaak. Dus dat is al een scheef idee.

    • Meike van Roessel 18 maart 2015 / 00:41

      OK Lucas, ik heb hierop reageren heel lang uitgesteld omdat ik voor mezelf duidelijkheid wilde krijgen over hoe ik het ging formuleren. Ik ben het namelijk op aardig wat punten grondig met je oneens.

      Een blanke man mag best trots zijn op wie hij is, ten eerste. Maar #Blackout is iets dat ontstaat omdat zwarte mensen (vooral in de VS, dat zei ik er ook met een reden bij) heel lang zijn geleerd dat zij dat niet mogen. Dit was een actie om te laten zien ‘wij mogen er ook zijn, en hoeven ons niet langer te schamen’. Een #Whiteout is iets heel anders, want blanke mensen zijn sinds jaar en dag de ‘onderdrukkers’. Dat houdt niet in dat iedere blanke mens nog altijd onderdrukt, maar wel dat zij niet te lijden hebben onder onderdrukking óm hun blankheid (dus ja, blanken kunnen onderdrukt worden, maar het feit dat zij blank zijn is daar in het Westen niet de reden voor).

      Waar jouw argument over Duitsers vandaan komt begrijp ik niet zo goed. Dat er onder blanke mensen onderling nog vooroordelen bestaan heeft hier niets mee te maken. Een #Germanout is al iets anders dan een #Whiteout en daar heb ik me dan ook niet over uitgelaten.

      En nee, met “doorgaans meer gevaarlijk” doel ik niet op mensen die procentueel gezien een grotere kans hebben op crimineel gedrag. Het punt is namelijk juist dat ik dat níet weet. Ook is het geen reactie op onwetendheid, want ik zie ontzettend veel mensen van niet-Westerse afkomst in het dagelijks leven en reageer onbewust toch anders op hen dan op blanke Nederlanders. Dat is waar deze hele post om draaide: mijn eigen vooroordelen.

      En nee op je laatste punt. Gewoon niet. Mijn vorige post draaide niet om hoe het onderwijssysteem jongens benadeelde, dan moet je dat toch echt nog een keer lezen. Dat de blanke heteroseksuele man het Westerse ideaal is, is niet slechts mijn “gevoel”. Het is het gevoel dat heel veel mensen die géén blanke heteroseksuele mannen zijn met mij delen en dat is niet op niks gebaseerd. Dat is ook niet iets waar ik in de comments een discussie over wil aangaan, want ik heb geloof ik al genoeg geschreven (en zal dat ook blijven doen) over dit onderwerp.

      • Lucas 18 maart 2015 / 11:10

        Ik kan nog een flink pleidooi houden waarom er heel veel onjuist is, maar ik vecht tegen gevoelens. Daar kan ik het niet van winnen, omdat ik niet hetzelfde gevoel heb. Dit is ook een zeer Amerikaans stuk, en ik herken het niet als “mijn cultuur”.

        Maar segregatie is, in mijn ogen, nog altijd compleet fout. Of het nu d.m.v. selfies is of iets anders, ook goed. Dus #Blackout is in mijn ogen al een compleet verkeerde benadering van het probleem en werkt compleet averechts, het werkt juist een minderwaardigheidscomplex in de hand.

        Ik wil ook niet ontkennen dat het een incorrect gevoel is dat de blanke heteroseksuele man het stereotype is dat in de westerse wereld het meeste voordeel heeft. En de gevoelens zullen vast ergens door komen. Maar het nadeel en het gevaar van blijven hangen in gevoelens is dat ze een compleet eigen wereld gaan creeëren waarin het misschien minder rooskleurig is dan de werkeliijkheid of juist andersom.

  2. Meike van Roessel 19 maart 2015 / 15:02

    Lucas, het enige Amerikaanse aan het stuk is dat over #Blackout. De rest gaat specifiek over mijn eigen ervaring. Dat is niet een zomaar ‘gevoel’ (een abstracte term die je heel effectief gebruikt om mijn argumenten minder kracht te geven) en ik waardeer niet dat je op zo’n denigrerende manier mijn en andermans ervaringen afwimpelt.

Deel je mening!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s