Harry Potter en het probleem van de laffe representatie

Veel mensen denken dat liefhebber-zijn een onvoorwaardelijke trouw betekent. Dat je liefde voor een boek, een serie, film of muzikant betekent dat je hen door dik en dun moet steunen en tegen elke vorm van kritiek moet verdedigen. Maar dat is helemaal niet zo. Je kunt reuze fan zijn van Justin Bieber, maar wel erkennen dat sommige van zijn acties ontzettend asociaal zijn geweest. Je kunt genieten van The Cosby Show, maar wel onder ogen zien dat alles er momenteel op wijst dat Cosby zijn handjes niet altijd thuis kon houden. Zo ook ben ik een gigantisch Harry Potter-fan, maar is het wel nodig dat ik inzie dat J.K. Rowling en haar werk niet zonder gebreken zijn.

jk rowling
Maar Perkamentus deed dat wel!

Het heeft lang geduurd voordat ik dat onder ogen zag en het blijft moeilijk. De Harry Potter-boeken en -films hebben mij van mijn achtste tot mijn achttiende levensjaar bijgestaan. Van een franchise die zo’n grote invloed op mijn jeugd en puberteit heeft gehad, is het moeilijk te erkennen dat er problematische punten aan zitten. Lange tijd heb ik dat dan ook niet gedaan. Als iemand iets aanstipte wat misschien niet ideaal was aan Harry Potter, schreef ik dat altijd lacherig af als aanstellerij. Harry Potter was immers perfect, en Zweinstein een droomkasteel waar iedereen wel zou willen wonen, zo geloofde ik. J.K. Rowling had de ideale wereld gecreëerd.

Het grootste probleem is echter dat die wereld in haar hoofd misschien wel ideaal was, maar zeer zeker niet op papier. Op een middelbare school waar leerlingen van alle soorten en maten zitten, vanuit heel Engeland samengekomen, zal namelijk toch niet iedereen hetero zijn? Daar lijkt het echter wel op.
Als anderen mij dat vroeger probeerde te vertellen, was ik van mening dat ik de discussie had gewonnen met het argument dat Perkamentus homo is. Dat had Rowling namelijk eens in een interview gezegd. Nu pas is me duidelijk dat dat precies is waar het probleem ligt.

Op Twitter en in interviews roept J.K. Rowling dat iedereen op Zweinstein vertegenwoordigd is. Zweinstein is 100% LGBT-vriendelijk, zegt ze; Perkamentus is namelijk homo.
Elke geloofsovertuiging in Engeland kan ook op Zweinstein gevonden worden, beweert Rowling; wisten jullie niet dat Anton Goldstein Joods was?

Maar nee, daar hadden we geen idee van, omdat er in de boeken geen enkele aanleiding was om dat te denken. Misschien dat mensen Perkamentus zagen als homoseksueel, omdat zij representatie van hun geaardheid zochten in personages die daar kans toe gaven, maar dat is niet hetzelfde. Zichtbaarheid voor elke lezer is belangrijk, en erkenning voor LGBT- en religieuze lezers ook.

Representatie is een ondersteunende factor in de weg naar acceptatie, vooral bij kinderen. Als homoseksuele of Joodse kinderen op Zweinstein zouden worden geaccepteerd, waarom dan niet op een gewone middelbare school in Engeland? En met de hoeveelheid vertalingen die Harry Potter is ondergaan, blijft deze denkwijze niet eens beperkt tot het Verenigd Koninkrijk. Daar had Rowling veel meer mee kunnen doen.
Hoeveel zij en haar boeken ook voor me hebben betekend, ik schroom niet meer te zeggen dat ik het laf van J.K. Rowling vind dat zij op deze manier omgaat met representatie van minderheden.

Advertenties

5 thoughts on “Harry Potter en het probleem van de laffe representatie

  1. Daan Kusen 19 december 2014 / 18:57

    Waarom? Wie zegt dat het haar verantwoordelijkheid is om daar mee om te gaan. is het niet genoeg dat zij zeven boeken (plus Fantastic Beasts & Quidditch -en acht films die daaruit voort kwamen), heeft geschreven waar generaties nog van kunnen genieten? Moet er meteen bij alles wat er geschreven wordt een politiek (correct?) stickertje op geplakt worden? Het gaat niet om wie er in Hogwarts nou Joods, Christelijk, homo of wat dan ook is. Het gaat om het verhaal en de boodschap die daaruit komt: over vriendschap en liefde.

    En het onophoudelijke geklaag over welk geloof, ras of welke geaardheid er nu wel of niet aanwezig is / moet zijn in bepaalde literatuur is redundant. Hogwarts heeft honderden studenten. Als mensen er graag een Jood, homo, moslim of wat dan ook tussen wil hebben, verzinnen ze dat toch lekker zelf!

  2. Thomas Stege 19 december 2014 / 19:00

    Om te beginnen: het is niet relevant voor het verhaal, je kunt niet alles in die boeken verwerken. Dan blijf je bezig.

    Verder het volgende. Op zich is het statement voor diversiteit en tolerantie al wel op andere manieren gemaakt, maar dan betreffende zaken die meer spelen in de magische wereld. Denk maar aan alle aandacht die er is voor de interactie tussen tovenaars, andere magische wezens (kobolden, elfen, centaurs) en dreuzels. Denk aan Hermelien die de SHIT opricht, de aandacht voor de koboldopstanden, Lupos die laat zien dat niet alle weerwolven slecht zijn, Omber die in de problemen komt doordat ze de centaurs onvoldoende serieus neemt… en natuurlijk het feit dat Harry samen met de Orde en de SVP uiteindelijk de strijd wint tegen de fascistische Voldemort en zijn Dooddoeners, die verdacht veel weghebben van de nazi’s. Dát is het ware statement dat er wordt gemaakt, en als je je dan blind gaat staren op het feit dat er niets over Joden of homo’s wordt gezegd schiet je je doel voorbij. Misschien is het wel zó geaccepteerd binnen de tovenaarswereld dat het helemaal niet meer nodig is om er woorden aan vuil te maken. Weten wij veel, wij zijn dreuzels. ;)

    • Daan Kusen 20 december 2014 / 01:48

      Damn. Als lezer van de Engelse boeken moest ik even enorm nadenken bij SHIT en SVP :p

  3. Elise 19 december 2014 / 19:57

    Kwam hier om hetzelfde te vertellen als Thomas en daan.

    Een boek dat uitgesproken LGBT vertegenwoordigt was nooit zo populair geworden. Het is simpelweg niet zo geaccepteerd overal als dat het hier in sommige landen van Europa lijkt te zijn. Je wil mensen niet voor hun hoofd stoten aan de andere kant van de wereld.

    • Thomas Stege 21 december 2014 / 01:17

      Dat was een punt waar ik nog niet aan gedacht had, maar inderdaad ook waar.

Deel je mening!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s