Homeopathetisch

Kort geleden kwam in het nieuws dat hogeropgeleide mensen vaker gebruik maken van alternatieve geneeswijzen, met name homeopathie. Ik herinner me nog dat ik ergens toen ik nog een stuk jonger was eens geveld was door de griep, en geïndoctrineerd door de reclame wilde ik eens een zeker homeopathisch middel proberen. Elke strohalm was immers welkom. Een week later was ik genezen, maar pas jaren later kwam ik toevallig eens tegen wat homeopathie nu precies inhoudt. Ik begreep meteen dat we voor de gek waren gehouden.

Toffe naam. Nutteloze inhoud.

Vrijwel iedereen heeft weleens van homeopathie gehoord, de zogenaamde ‘medicijnen’ weleens zien staan bij de drogist, en weet dat het wordt gezien als alternatieve geneeswijze. Maar waarop baseert deze geneeswijze zich? Kort gezegd is het idee als volgt. Men neme een ziekmakende stof die dezelfde symptomen teweegbrengt als die beleefd worden door de patiënt. Deze stof verdun je vervolgens vele miljarden keren, tot er geen enkele molecuul van de actieve stof meer aanwezig is in het water. Dat water herinnert zich dat die stof zich ooit in het water bevond, waardoor het de patiënt kan helpen om zijn ziekte te bestrijden. Oh ja, en het moet op een hele speciale manier geschud worden, want anders werkt het niet. Plausibel? Tsja.

Om te beginnen is het al heel onlogisch om uit te gaan van het standpunt dat water kan denken. Het panpsychisme, het idee dat elk deeltje wel een bepaalde vorm van bewustzijn heeft, is onder bepaalde filosofen een bekende theorie, maar wordt niet overal even serieus genomen. Maar zelfs als water inderdaad herinneringen heeft is het volkomen irreëel om te denken dat juist de herinneringen aan deze verdunde ziekmaker blijven hangen. Er hoeft maar een enkel molecuul van een andere stof het water komen vervuilen, en het water krijgt er ineens andere herinneringen bij. Wat meer is: het water bestond allang voor iemand besloot er een homeopathisch middel van te maken. Herinnert het water zich ook dat het zich vorige week in het riool bevond? Of dat het ooit deel uitmaakte van dinosauruspis? En waarom zou je niet gewoon kraanwater drinken? Grote kans dat minstens één van die moleculen weleens contact heeft gehad met het slangengif dat je schijnbaar zo hard nodig hebt als het een ziljoen keer verdund is.

Waarom homeopathische middelen soms toch werken? Omdat mensen dat denken. Het placebo-effect is binnen de reguliere geneeskunde een welbekend fenomeen, en treedt hier overduidelijk op. Verder doet tijd natuurlijk een hoop. Ik was een week na het nemen van het homeopathische middel tegen griep inderdaad weer beter, maar of dat door het middel kwam valt sterk te betwijfelen. Het zelfgenezend vermogen, zo zeggen homeopaten, wordt door deze middelen ondersteund. Het zogenaamde ‘ondersteunen van het immuunsysteem’ gebeurt echter gewoon van binnenuit. Een omslachtige manier om te vertellen dat je lichaam het gewoon zelf moet oplossen, of je deze middelen nu neemt of niet.

De meeste alternatieve geneeswijzen kennen wel een beetje een zweem van dubieuze kwakzalverij, maar ze doen tenminste nog iets wat zinvol zou kúnnen zijn. Een acupuncturist brengt met zijn naalden daadwerkelijk een bepaalde prikkel aan die wellicht iets teweeg kan brengen, en een chiropractor doet iets vergelijkbaars met zijn blote handen. Een fytotherapeut werkt tenminste met andere stoffen dan alleen maar water. Maar homeopathie is met afstand het meest flagrante staaltje oplichterij dat er is op dit gebied. Een eeuwenoude manier om geld uit de zak te kloppen, die helaas overeind is gebleven met de opkomst van de moderne medische wetenschap. En juist mensen met een hoge opleiding trappen er relatief vaak in. Waarom? Wie het weet mag het zeggen…

Advertenties

2 thoughts on “Homeopathetisch

  1. Laila 25 november 2014 / 23:28

    Niet als verdediging van homeopathie, maar ik heb wel eens gelezen dat er bij dubbel-blind trials (proefpersonen en de onderzoekers weten niet wie wat krijgt is) tegenover een volledig onwerkzame stof uitkwam dat de homeopathische stof beter werkte tegen de kwaal (hoofdpijn meen ik mij te herinneren) dan de onwerkzame stof. Zoals ik zei, ik ben absoluut niet pro-homeopathie, maar de houding ‘het moet verdwijnen’ is wat kortzichtig en eerlijk gezegd wat dictatoriaal. Laat mensen homeopathie gebruiken als ze er zin in hebben en denken dat het werkt. Het placebo effect is ook een positief effect. Daarnaast wordt een homeopathisch middel zelden als eerste keuze gebruikt. Mensen gaan eerst naar een reguliere arts met reguliere medicijnen. Werkt dat niet, dan wordt er uitgeweken naar de alternatieve geneeswijzen. Het is niet zo dat homeopathie de reguliere medicijnen van de markt drukken. Ik betwijfel dat de wereld een betere en gezondere plek zal zijn zonder homeopathie. Het zal waarschijnlijk dezelfde wereld zijn (eentje zonder deze discussie weliswaar).

    Ps. In het plaatje staat ‘het maakt niet uit dat we niet weten hoe het werkt, maar wel dat het werkt’ als lulkoek verdediging van homeopathie. Ik geloof best dat dit argument vaak wordt gebruikt bij de homeopathie, maar, in alle eerlijkheid, we weten van maar heel weinig reguliere medicijnen hoe ze werken. Wel dat ze werken. Pot verwijt de ketel?

Deel je mening!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s