Privacybewustzijn

Vorige week donderdag kwam ik in de Albert Heijn. Ik kocht als onderdeel van mijn boodschappen een sixpackje huismerk pilsener. Voor het eerst in maanden werd daarbij om mijn ID-kaart gevraagd. Nu is dat niet zozeer een probleem, ware het niet dat de caissière de pas uit mijn handen rukte en driftig mijn geboortedatum in ging tikken in de kassa. Standaardprotocol als ik haar mocht geloven. Voor het eerst voelde ik me echt bedreigd op het gebied van privacy.

Dat is sneu, maar het is wel zo. Ik vond het hondsbrutaal van de supermarkt. Best hypocriet eigenlijk als je het zo bekijkt. Ik ben actief op sociale media, lieg 99% keer over het lezen van gebruikersvoorwaarden, blog elke week behoorlijk op persoonlijk vlak en ik accepteer cookies op elke website die ik tegenkom. Maar dat zijn nog altijd mijn eigen keuzes. Voor het eerst werd ik naar mijn idee gedwongen persoonsgegevens af te staan zonder enige vorm van relevantie. Want laten we eerlijk wezen: mijn geboortedatum doet er niet toe, mijn leeftijd wel! Als de pas niet uit mijn handen werd gegrist, dan had ik waarschijnlijk besloten het sixpackje niet te kopen.

En het bleef nog lang stil bij het digitale Zaandam
En het bleef nog lang stil in de digitale omgeving van Zaandam.

Het is een klein voorbeeld van wat eigenlijk op grote schaal een steeds groter probleem aan het worden is. Het onwillig afstaan van je gegevens. Bovenstaande voorbeelden kunnen misschien los van elkaar niet zoveel kwaad (wat kan de Albert Heijn voor kwaad doen met je geboortedatum, wat kan Facebook met je foto’s, etc.), maar alles bij elkaar opgeteld begint er een redelijke profielschets van je te komen.

Vandaar dat een ander bericht van de rijksoverheid vandaag mij nog alerter maakte op het gebied van privacy. Het ministerie van Sociale Zaken (o.l.v Minister Asscher) kan nu ons gebruik van uitkeringen en toeslagen onderzoeken om de grootse fraude daarin beter aan te kunnen pakken. Dit doen ze met het invoeren van het SyRi-computersysteem, dat patronen kan herkennen. Patronen waarin? De Volkskrant (en die geef ik hierin de heads-up, gezien die terecht kritisch zijn en er tijdens het typen een kleine bitchfight is ontstaan tussen het Rijk en de krant) vertaalde het als volgt.

Arbeidsgegevens, boetes en sancties, fiscale gegevens, gegevens roerende en onroerende goederen, handelsgegevens, huisvestingsgegevens, identificerende gegevens, inburgeringsgegevens, nalevingsgegevens, onderwijsgegevens, pensioengegevens, reïntegratiegegevens, schuldenlastgegevens, uitkerings-, toeslagen- en subsidiegegevens, vergunningen en ontheffingen, zorgverzekeringsgegevens.

Dat is nogal wat en behoorlijk breed gespecificeerd ook. Wat verstaan we onder arbeidsgegevens? Huisvestinggegevens? Of om het dichtbij te houden: onderwijsgegevens? Is dat of ik moeite heb met schrijven of is dat meer over hoe ik me sociaal heb ontwikkeld? Don’t worry,  zegt het Rijk dan. De gegevens die worden opgevraagd gaan eerst door verschillende ‘risicoprotocollen’ voordat er  daadwerkelijk iets mee gedaan wordt. Sociale Zaken zou een motivering moeten opgeven waarom ze belangstelling hebben bij het weten van mijn belabberde handschrift. Niet relevante details of onzinnige verzoeken zullen worden vernietigd. (Bron)

Laten we hierin vooral niet te naïef wezen: de overheid kan als ze wil nu gewoon deze gegevens veel makkelijker raadplegen. Het gaat er niet om of het er toe doet dat ik in hiërogliefen schrijf, maar het feit dat ze er achter kunnen komen (omdat YOLO) maakt me veel argwanender. Dat is de macht die een overheid heeft en waar de Tweede Kamer, dat toch ons meest rechtstreekse democratische orgaan is op dit vlak, met ruime meerderheid ja heeft lopen knikken gaat er iets te makkelijk in bij mij.

Voor een tweede keer deze week, dit keer voor deze blog n.a.v deze wet, loop ik te manen over privacy. Langzaamaan wordt ‘een vrij land als Nederland’ dichtgetimmerd tot alles uiteindelijk te traceren of terug te koppelen valt. Men roept dit al jaren, ik weet het, maar door zoiets zieligs als dat akkefietje met de Albert Heijn werd ik eigenlijk letterlijk met de neus op de feiten gedrukt. Onze privacy hebben we niet in eigen hand en dat proces vordert zich stukje bij beetje. Tot de caissière uiteindelijk niet meer hoeft te vragen of ik 18+ ben, maar dat gewoon kan raadplegen. Of ze kijken gewoon beter naar de datum in het vervolg. Dat scheelt in ieder geval weer een dubieuze maatregel.

Advertenties

One thought on “Privacybewustzijn

  1. Martijn Middel (@mrmiddel) 4 oktober 2014 / 09:06

    Overheid én bedrijfsleven hebben langzaam bij beetje een fantastisch profiel van ons in wat een soort van totalitaire commercie- en controlestaat lijkt te worden. Natuurlijk kun je er wel voor kiezen om nauwelijks ergens geregistreerd te staan, maar dat betekent automatisch een kluizenaarsbestaan. Mooie druppel op de gloeiende plaat Roel :)

Deel je mening!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s