Dat leenstelsel is zo slecht nog niet

10658574_1548428358727260_3960615684443555222_oAfgelopen maandag kreeg ik een Facebookevent in mijn inbox. Of ik me wil verzetten tegen het sociale leenstelsel op het Malieveld in Den Haag, het hart van demonstrerend Nederland. De pagina is ondertekend door allerlei instanties: van jongerenpartijen tot jeugdvakbonden. Ik wil je nu al zeggen dat ik niet mee ga doen. Niet omdat ik niet kan, maar voornamelijk omdat ik als student zijnde het leenstelsel te verdedigen vind.

We zijn net uit een crisis en betalen daarvoor de prijs, helaas. We kunnen ons niet alles meer veroorloven en nadat zoveel uitkeringen en toeslagen worden ingeperkt wordt er ook kritisch gekeken naar de student. Logisch, toch? De overheid is maandelijks miljoenen euro’s aan ons kwijt. Ikzelf zit bijvoorbeeld gemiddeld, met 272,- uitwonende beurs. Gratis geld, zonder dat ik daar iets voor hoef te doen.

In theorie is de gedachte van studiefinanciering dus heel mooi. Een maandelijkse tegemoetkoming van de regering waardoor iedereen kan studeren. Top! Teken ik voor. Maar als je eens naar de praktijk kijkt zie je dat deze vlieger vaak niet op gaat. Ik zie voornamelijk medestudenten gezellig bier drinken of stapavonden hebben op de 24e. Als het traditionele SvJ-schoolfeest eerder dan de uitbetalingsdag van de DUO is, dan zal de organisatie dat weten ook. Enfin.

Het tegenargument dat steevast wordt aangedragen, namelijk “onderwijs wordt minder toegankelijk”, is slechts deels waar. Het deel onjuistheid schuilt hem naar mijn mening in twee dingen. Je kan namelijk nog lenen tegen lage rente, meer werken (wat ook niet elke student doet!). Hoewel die punten discutabel zijn (lees: geen tijd, studiedrukte, schulden etc.) zit mijn probleem met name in een tweede punt. Want hoeveel mensen gebruiken de stufi daadwerkelijk waarvoor het bedoeld is? Een handjevol als ik om me heen kijk, meer niet.

En dat gezellig hebben is niet erg, laat ik dat voorop stellen! Dat mag, dat kan en dat doe ik ook in ons vrije land en in een supergezellige stad als Utrecht. Ik plaats in deze blog slechts het woord studiefinanciering in een ander perspectief. Bijvoorbeeld als je het naast andere bezuinigingen legt. De jeugdzorg die slecht uitgevoerd gaat worden door gemeentes in plaats van het Rijk, goede docenten die al enkele jaren niets extra’s verdienen of je opa en oma die niet meer in een verzorgingstehuis terecht kunnen.

Actuele voorbeelden die direct of indirect impact hebben op je leven. Groepen en sectoren die de klappen van de zweep al kennen. Als je dus iets kritischer kijkt dan jouw gratis studiebeurs groot is, heeft de student al jaren de dans op magische wijze ontsprongen.

Zodra we het hebben over het afschaffen van de studiefinanciering staat iedereen op zijn achterste benen. Terecht, fight for your right, zet die instelling vooral lekker door. De student, scholier of jongere laat immers zelden zijn tanden zien als het gaat om politiek. Maar durf voor dit topic ook te kijken naar je eigen uitgaven. Lekker bier drinken, uitgaan, festivals, verre reizen: stuk voor stuk een grote luxe. Ben je daar eens van bewust, zeker als de maatschappij daar een flinke bijdrage in levert.  Want dat gebeurt in mijn generatie veel te weinig.

Als je dat hebt gedaan, dan wil ik daarover graag met je in discussie onder het genot van een lekker pilsje. ;-)

…of in de comments als je niet kunt wachten.

Advertenties

10 thoughts on “Dat leenstelsel is zo slecht nog niet

  1. Bettine 24 september 2014 / 18:44

    Ik ben het volledig met je eens, maar om een reden die je nog niet eens noemt. Studeren wordt niet minder toegankelijk, omdat de aanvullende beurs gewoon blijft bestaan, en zelfs hoger wordt. Dus voor kinderen van ouders die niet veel geld hebben, blijft de studiefinanciering bestaan. Als je inwonend bent en recht hebt op een volledige aanvullende beurs, krijg je ongeveer 30 euro meer in het nieuw stelsel dan in het oude stelsel. Mensen schieten meteen in de verdediging als ze horen dat er ergens op bezuinigd wordt, zonder te weten wat er eigenlijk precies gebeurd. Ik ga dus ook niet naar die demonstratie ;-)

    • Roel Breet 24 september 2014 / 22:27

      Dank voor je reactie, Bettine. Ja, precies dat laatste wat je zegt. Inlezen scheelt een hoop, uit je comfortzone komen ook. ;-)

  2. Laila 25 september 2014 / 11:26

    Hoewel ik het in sommige gevallen eens ben met afschaffing van de studiefinanciering (bijvoorbeeld als een student meer dan genoeg kans heeft om een baan naast haar/zijn studie te hebben), heb ik zelf meer dan genoeg mensen gezien die er echt niet zonder kunnen. Bij mijn opleiding (Biologie/ecologie aan de universiteit) draai je meestal al 35+ uren in de week (er zijn nog vele studies die dit ook hebben). Als je dan ook nog eens op kamers zit is je levensonderhoud alleen al een dure grap. Een zaterdagbaantje (als je daar uberhaupt tijd voor hebt) kan dan nooit een nuttige bijdrage leveren aan je financiën. De enige oplossing is nu al lenen (of je ouders lief aankijken als die het kunnen betalen) en dat kan je schuld snel oplopen. Bij afschaffing van de studiefinanciering gaat de schuld nog sneller oplopen. Het mooie idee van ‘je bent hoog opgeleid dus je verdient veel geld als je eenmaal een baan hebt’ heeft ook een paar haken en ogen. De eerste is ‘als je eenmaal een baan hebt’. Een baan vinden is niet zo makkelijk als het klinkt als je geen ervaring hebt en er nog 30.000 andere kandidaten zijn. De tweede haak is dat je je salaris ook nog aan andere dingen moet uitgeven (je mag meestal niet meer in een studentenflat blijven wonen dus heb je een nieuw huis nodig) en je moet je lening al terugbetalen als je een inkomen hoger hebt dan minimumloon (op dit moment is dat nog bijstandsniveau, dus dat is een verbetering). Minimumloon is niet bepaald een vetpot waar je makkelijk naast nog een (voor een beginnende op de arbeidsmarkt) hoge schuld mee kan aflossen.

    Daarnaast heb ik het idee van een overheid die zijn jongeren stimuleert om te studeren en ervan te genieten altijd mooi gevonden. Als jong persoon moet je de mogelijkheid hebben te genieten van je studietijd zonder dat er direct langdurige gevolgen van zijn (hoge schuld). Als student moet je je kunnen oriënteren en de wereld kunnen ontdekken. Voor velen hoort bier drinken en feesten daarbij, en dat mag. Moet iemand direct na zijn middelbare school serieus worden en alleen nog maar en school denken? Ik vind van niet.

    Daarnaast leven we niet meer in de jaren zeventig en stelt studiefinanciering weinig meer voor. Al die feestende studenten lenen waarschijnlijk al bij (of, vaker, leven van hun ouders). Met het afschaffen van de studiefinanciering raak je nu net de mensen die geen recht hebben op een aanvullende beurs (je ouders moeten echt heel weinig verdienen voor je daar recht op hebt) maar ook geen rijke ouders hebben. Studenten die zelf hun hele studie moeten betalen (dat is ongeveer 2000 per jaar incl. boeken) en zichzelf van levensonderhoud moeten voorzien (dat is nog veel meer). Voor die mensen is de studiefinanciering net datgene wat voorkomt dat ze aan het einde van hun studie tegen een enorme schuld aan zitten te hikken.

    Kortom, ik vind volledige afschaffing van de studiefinanciering een slechte zaak (zie hierboven genoemde redenen). Dat er hervormd moet worden is zeker, maar niet in de vorm van ‘simpelweg’ het invoeren van een leenstelsel voor iedereen. Dat discrimineert mensen die niet arm of rijk zijn. Misschien is afschaffing van de studiefinanciering boven een bepaald vermogen van de ouders een beter plan (hoewel ook niet alle ouders mee willen betalen aan de studie van hun kind en dat recht hebben ze).

    Ga ik demonstreren op het Malieveld? Nee. Waarom niet? Ik moet mijn studie afronden voordat mijn schuld te gek wordt.

    ps. ik was van plan een korte reactie te schrijven geen betoog…

    • Roel Breet 25 september 2014 / 12:37

      Hoi Laila! (lang geleden, trouwens!)

      Ik vond het al wonderlijk dat deze blog bij veel mensen erin ging als zoete koek, dus een betoog vind ik alleen maar prima. Geen idee waar ik moet beginnen verder, maar ik zal een poging wagen.

      Hoewel ik snap dat er complicaties zitten in het hebben van een bijbaantje is dit wel een deel oplossing van het probleem. De maatschappij is nu eenmaal harder geworden dan 10 jaar terug en dat valt aan alles te merken. Het is niet meer vanzelfsprekend dat toeslagen en uitkeringen aan de bomen groeien en ik kan daar als student zijnde best inkomen. Werken zou wel het eerste moeten zijn dat je gaat doen voordat je met een protestbord naar Den Haag gaat. Het denkbeeld zal iets breder mogen wat mij betreft.

      Want het beeld van de zorgeloze student is mooi, maar niet (meer) reëel. Er moeten offers gebracht worden en van de student is tot dusverre heel weinig gevraagd. Los van de langstudeerboete, die ook weer is afgeschaft hebben we de hele crisisperiode hebben we op rozen gezeten. Het leenstelsel dat per september 2015 in moet gaan is zo’n beetje de laatste in de rij der hervormingen geloof ik. En de daarbij andere getroffen sociale regelingen als het behoud van de aanvullende beurs voor thuiswonende arme gezinnen en mbo-studenten, die dat steuntje ook vaak kunnen gebruiken, vind ik juist wel goede argumenten.

      Voor hoger opgeleiden heb je inderdaad een raak punt. Lang niet elke baan is beschikbaar noch verdient het wat de overheid verwacht dat we binnen gaan krijgen. Dat heb ik met journalistiek en jij met biologie. Toch vind ik dat je daar een stukje eigen verantwoordelijkheid in hebt. Het grote geld zit nou eenmaal vaak in andere sectoren, daar had je ook voor kunnen kiezen. Praat me niet van het maken van een studiekeuze, dat is een hel en je lijkt met de hele wereld rekening te moeten houden, maar ja dat is de risico van een ‘leuk’ vak, een belangrijke overweging. Lees: ik heb me daarbij neergelegd. Wij moeten het meer van de drive hebben dan van het inkomen denk ik. Daarom hebben we toch uiteindelijk zo’n vak gekozen toch? Omdat we er passie of interesse voor hebben. En als je dat doorzet kom je een behoorlijk eind.

      Het lullige van je financiële schets (en volgens mij een beetje de groep waar wij tot behoren) is dat daar weinig aan te doen is. Ik vind dat ook jammer. Voor iedereen is de situatie weer anders en je kan het niet voor iedereen individueel bekijken, ook al willen we dat wel. Maar als je als groep moet bekijken (en dat kan de overheid nu eenmaal alleen maar) zijn wij de sjaak, die het in de meeste gevallen zich nog kan veroorloven ook, mits we daar wat meer moeite voor doen. En rijke mensen behoren daar ook toe.

      Nogmaals door dat genoemde bijbaantje, keihard voor je studie gaan, wat verantwoordelijkheidsgevoel en met de passie en de drive waarmee we later dikke moneys gaan binnenslepen kom je denk ik een heel eind financieel gezien (al moet de praktijk dat nog gaan uitwijzen).

      Het is jammer dat het niet meer zo kan, maar in Nederland hebben we het al zo bijzonder goed (gehad). Ik vind dat dit van ons best gevraagd kan worden omdat er geen aanspraak op ons is gedaan en we welvarender (kunnen) zijn dan we in eerste instantie misschien denken. De knop moet om.

      Thanks voor je reactie, maar ik moet nu weer door naar college haha. En de beloofde borrel zoals in de blog vermeld moeten we ooit nog maar eens gaan doen, dan! Ik trakteer! ;-)

      • Laila 25 september 2014 / 14:10

        Ik bedenk mij nu net dat er niet hervormd wordt om te bezuinigen (e.g. niet vanwege de crisis), er wordt hervormd om meer geld te kunnen investeren in het hoger onderwijs. Dit is een belangrijk verschil (er hoeft namelijk helemaal niet bezuinigd worden. De studiefinanciering verdwijnt omdat de overheid denkt dat er met dat geld onderwijs van een hogere kwaliteit kan worden geleverd). We weten niet wat die extra investeringen gaan opleveren. Extra geld voor onderzoek? Meer banen? We moeten het afwachten.

        Hetzelfde geldt voor het afschaffen van de studiefinanciering. Misschien leren veel studenten op die manier maat houden. Misschien breekt de pleuris uit (niet letterlijk natuurlijk). Na het debacle van de langstudeerboete weten we in ieder geval dat de overheid slechte beslissingen snel kan terugdraaien. Hoewel het bij het leenstelsel lastiger zal zijn.

      • Roel Breet 25 september 2014 / 16:45

        @Laila: Indirect is de crisis wel aanstichter natuurlijk. Anders kon het geld wel uit een ander potje gehaald worden. En die maatregel moet doorgevoerd worden, want anders slaat het een gat in de begroting van een paar miljard, dat weer op anderen verhaald zou moeten worden (want daarvoor zit een kabinet in het zadel, zolang mogelijk de rit uitzitten). Gelukkig investeert de overheid nog wel geld en als dat in onderwijs is en staan we niet volledig stil en zijn we niet honderd procent slachtoffer. Iets wat bij dingen als jeugdzorg wel is. Onderwijs is sowieso een belangrijk Nederlands exportproduct, vind ik.

        Maar idd, nog wat vaag over hoe of wat. Een partij die daarvoor pleitte, D66 is ook weinig concreet heb ik net even opgezocht. https://d66.nl/?s=Leenstelsel
        Misschien zijn het investeringen in studentenwoningen ofzo, zodat die prijs eindelijk eens omlaag kan. Maar dan ben ik wel heel optimistisch. Afwachten inderdaad. ;-)

  3. Lucas 25 september 2014 / 16:37

    Dit is voor mij veel te veel korte termijn denken, en ben het dus ook niet echt eens met de strekking van de tekst. Het idee: “Goh, je wilt bier en feestjes? Prima, betaal je later maar terug” is een te kromme gedachte.

    1 op de 5 jongeren zit op dit moment in de schulden waarvan 20% van de 18 tot 24 jarige dat zelfs boven de 2500 hebben. Daarnaast is er vrij weinig veranderd aan de AOW, waardoor jongeren dus méér mogen gaan lappen zodra ze (meer dan) genoeg verdienen en dan komt dat “dat ene biertje in de studietijd er ook nog bij”.

    Op dit moment bouw ik voor mezelf ook al een schuld op, doordat ik ergens anders ben gaan wonen. Op dit moment minimaal, en ik hoop ook snel aan het werk te kunnen. Maar ik ben nu zelf volledig afhankelijk van de staat en gemeente.

    Dus ik vind het, vooral met de vooruitzichten ná de studie… een verdomd goed idee om er géén leenstelsel van te maken. Of we schaffen gewoon college geld af, dan is er idd geen reden tot financiering.

    • Roel Breet 25 september 2014 / 16:57

      Ben ik helemaal met je eens maar dit is natuurlijk niet reëel en dat weet jij ook wel. ;-)

      Het is dan ook niet een 100% pleidooi vóór het leenstelsel, maar wel eentje met een positieve ‘twist’, een andere kijk die breder is naar de maatschappij. Iedereen heeft zijn of haar eigen (financiële) situatie, maar moet, en dat zeg ik in deze blog, anders gaan redeneren. ‘Verdomme mijn gratis geld is weg’ is juist kortzichtig, ook al wordt je vol getroffen.

      Zoals ik hierboven al zei (en daar staat ook een mooie aanvullende motivering): de knop moet om!

      • Lucas 25 september 2014 / 17:30

        Maar met welke regeling wil jij de generatie die nu studeert dan mee helpen? AOW is heilig en gezien vergrijzing zal dat ook altijd een gevoelig punt blijven en hoe graag we ook willen, de zorg zal alleen maar een grotere uitgave zijn. Als je studenten nu al in de schulden steekt, zullen ze er, ondanks de positieve verhalen van de politiek, waarschijnlijk pas tegen hun 65ste vanaf zijn.

      • Roel Breet 25 september 2014 / 18:20

        Weet ik het, ik ben geen politicus en ik zeg ook niet dat het leenstelsel fantastisch is nogmaals.

        Maar de hoop is gevestigd op ‘de onderwijsinvesteringen’ van D66 en GL, via huurtoeslag studentenkamers of een collegegeldverlaging ofzo. Allicht wordt dat wat concreter binnenkort. Maar ik vrees verder het ergste.

Deel je mening!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s