Niet ‘maar een grapje’

Humor is doorgaans een goed communicatiemiddel; het maakt een situatie minder serieus, verenigt mensen, en laat men zich meer op hun gemak voelen. Ook kan het, zoals veel gebeurt in cabaret, een heel goede manier zijn om de status quo op de hak te nemen. Maar wat nou als het juist het tegenovergestelde bereikt? Als humor een kloof slaat en een grap mensen zich ongemakkelijk laat voelen; als humor problematiek niet aankaart, maar in de hand speelt. Moeten we het dan nog steeds allemaal maar pikken, omdat het ‘maar een grapje’ was? Ik dacht het niet.

Afgelopen vrijdag nog ging ik uit met een vriendin van mij die een mooi kort leren broekje droeg. We hadden een heel leuke avond tot er op een gegeven moment een man op haar af kwam die een jaar of 40 oogde. Hij wees naar haar broekje, keek niet al te subtiel naar de delen van haar lichaam die dit broekje bedekte, en maakte de legendarische grap: “Je hebt een leren broek, maar heb je ook leren pijpen?” Natuurlijk, de grap zelf is leuk (hoewel ik later begreep dat hij al decennialang in de omloop is), maar daarom niet minder ongepast. Er is een handjevol mensen die deze grap tegen mij zou mogen maken; zij kennen mij allemaal persoonlijk en weten hoe ver ze bij mij kunnen gaan. Een (oudere) onbekende man past zeker niet in dit rijtje thuis.
Mijn vriendin lachte ongemakkelijk en zette een stap bij hem vandaan, maar hij vertrok niet. Uiteindelijk stapte ik op de man af en vertelde hem dat hij normaal moest doen, want zijn gedrag werd niet op prijs gesteld. Vol lacherig (geveinsd) onbegrip vroeg hij wat hij dan verkeerd had gedaan. Ik herhaalde dat ik de manier waarop hij zich tegen mijn vriendin gedroeg niet leuk vond. Toen vroeg hij of ik soms niet tegen een grapje kan.

Nee, dan kan ik maar niet tegen een grapje. Grappen zijn context-afhankelijk, en in dit geval was het kwart-grap, driekwart-seksuele intimidatie. Dat kun je wegwuiven als een ‘leuke’ mop, maar daarmee is de kous niet af. Dat het in een vorm van een grap is gegoten neemt niet weg dat het een ongepaste opmerking was. Mijn vriendin lachte niet en de man bleef (te) dicht in haar buurt; dat maakt het intimidatie en niets anders.

brazil 2k14

Die vrijdag was ook de dag dat Nederland Spanje met 1-5 versloeg in de legendarische voetbalwedstrijd, waarna ik bovenstaande afbeelding op een Facebookpagina voorbij zag komen. De meeste reacties waren positief, maar ik kon er niet om lachen. Opnieuw sprak ik mijn verontwaardiging uit en opnieuw werd mij verteld dat dit toch ‘maar een grapje’ was. Maar dat is het niet.

Zo’n afbeelding is niet ‘maar een grapje’. Verkrachting is een fenomeen dat héél serieus aangepakt moet worden. De motivatie van een verkrachter heeft doorgaans te maken met het willen tonen van dominantie, terwijl de andere partij voor het leven getekend achterblijft.
Ja, ook ik hoop dat Spanje zich lekker zuur voelt na hun verlies, maar dat maakt deze parallel niet oké. Het tekenen van deze parallel erkent namelijk dat verkrachting een legitieme uiting van dominantie is. Dat is schadelijk en onder geen beding grappig.

Zeggen dat ik maar tegen een grapje moet kunnen als ik om dit soort situaties niet kan lachen, gaat voorbij aan serieuze problemen in onze maatschappij. Problemen die door middel van dit soort humor niet uitgedaagd, maar erkend en gelegitimeerd worden. Ik ben wel degelijk van mening dat om ieder onderwerp gelachen moet kunnen worden, maar dat is afhankelijk van de inhoud en de insteek. Humor is een gevaarlijk instrument, dat heel positief kan werken als het goed ingezet wordt, maar ook te vaak wordt gebruikt om negatieve handelingen te verhullen.

Advertenties

One thought on “Niet ‘maar een grapje’

  1. Daan Kusen 20 juni 2014 / 22:49

    Je kunt ook overal verkrachting uithalen. Ja, er straalt enige dominantie van af. Maar verder is het puur een van de vele interpretaties van een toch al niet heel inspiratievol plaatje.

Deel je mening!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s