Niet dik worden is geen piece of cake

Dikke mensen eten te veel. Dikke mensen sporten te weinig. Dikke mensen zijn lui en hebben geen conditie. Ha. Ha. Ha. Het aantal grappen dat hierover wordt gemaakt is oneindig, maar de aanname is in veel gevallen onjuist. Zelfs vandaag nog zei een studiegenoot tegen mij dat dikke mensen nog 3000 kilocalorieën per dag kunnen eten en dan afvallen; hij zei het met een grijns, maar hij meende het echt. Toen ik namelijk reageerde dat dikke mensen niet eens per se te veel (kilocalorieën) eten, werd ik ronduit in mijn gezicht uitgelachen. “ Wat, is het genetisch bepaald dan? Ze worden gewoon op een dag tonnetje rond?!”

Nou, ja. Niet dat mensen wakker worden en er dan achter komen dat ze gedurende de nacht hun BMI ruim zijn overschreden, maar dat is ook niet hoe genen je lichaam bepalen. Mensen met blauwe ogen hebben ook niet van de een op de andere dag bruine ogen, ‘omdat dat genetisch is bepaald’. Toch kan overgewicht wel een genetische aanleiding hebben en het kan enorm confronterend voor mensen met overgewicht zijn als men weigert dat onder ogen te zien.

Natuurlijk bestaan ook heel veel niet-genetische oorzaken voor overgewicht, en vaak is het een combinatie van verschillende factoren. Het kan te maken hebben met opvoeding: als iemand vanaf de kinderjaren te veel te eten krijgt, zal diegene dat patroon voortzetten en heeft diegene kans op overgewicht. Het kan te maken hebben met omgeving: als iemand geen enkele sportfaciliteit in de buurt heeft, zal diegene waarschijnlijk niet gaan sporten en dat kan overgewicht als gevolg hebben. Ook kan het te maken hebben met verleiding niet kunnen weerstaan: taart is lekker, ik heb zin in taart, dus ik ga taart eten. Hartstikke logisch, maar het kan wel leiden tot overgewicht.

Ik hoop dat je kunt zien dat ik niet vind dat bovenstaande factoren te maken hebben met schuld; ik wil echt niet zeggen dat mensen bij wie overgewicht geen genetische oorzaak heeft, maar ‘gewoon wat beter hun best moeten doen’. Het gaat er niet om dat iemand kiest om dik te worden; het gaat er wel om dat iemand keuzes maakt, beïnvloed door gewoonte, omgeving of persoonlijkheid, die kunnen resulteren in overgewicht. Daar is misschien meer aan te doen dan aan genetische factoren die meespelen, maar dat maakt het niet gemakkelijk (of noodzakelijk).

En daar begint te spelen waarin ik het niet eens was met de jongen die ik vandaag sprak: Deze factoren kunnen resulteren in overgewicht. Geen ervan is een garantie van overgewicht. Er zijn genoeg mensen die vanaf de kinderjaren te veel eten en wel slank zijn, genoeg mensen die nooit voet binnen een sportschool hebben gezet en wel slank zijn, en genoeg mensen die nooit een stuk taart afslaan en wel slank zijn. Zij krijgen zelden te horen dat ze hun leven om moeten gooien, terwijl hun slankheid genetisch is aangelegd. Het is een combinatie van factoren, en slank zijn mag niet verward worden met gezond leven.

Dat wordt nog versterkt door het feit dat er mensen zijn die zich aan geen van bovenstaande factoren ‘schuldig maken’ en wel dik zijn. Er is onderzoek naar gedaan en bij tweelingen kan 50-90% van de overeenkomsten in lichaamsmassa toegerekend worden aan genen, in plaats van o.a. de eerder genoemde factoren. Bij andere broers en zussen ligt dit percentage op 20-80%; voor mij nog steeds meer dan genoeg om te kunnen concluderen dat overgewicht wel degelijk genetisch bepaald is.

Dus ja, als ik nog eens iemand hoor lachen om dikke mensen, over hun luiheid of over hun gulzigheid, heb ik nu een geïnformeerde reactie. Ik heb mijn huiswerk gedaan, dus het mag wel eens over zijn met de al te gemakkelijke grappen.

Advertenties

Deel je mening!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s