De nieuwskaravaan op wereldtour

Je ziet het dagelijks voorbij komen in het nieuws: ellendeverslaggeving. Terroristische bomaanslagen, oorlogsslachtoffers, scheepsrampen en verwoestend natuurgeweld. Hoe je het ook wendt of keert, menselijk drama scoort altijd en maakt elke nieuwsuitzending boeiend. Alhoewel… dat is een tijdje het geval. De manier waarop het nieuws sommige feiten en situaties op lange termijn behandelt is oppervlakkig en dat stoort mij.

De media zijn net een circus in de meest letterlijke zin van het woord. Het lift mee op spanning en spektakel en de aandacht verhuist constant van plek naar plek. Voorbeeldje: de economische situatie in Griekenland kreeg enkele jaren terug alle aandacht van internationale pers, totdat er ergens anders iets gebeurde zoals de situatie in Syrië. Vandaag de dag zijn de rellen in Oekraïne het gesprek van de dag. En zo trekt de nieuwskaravaan als een topartiest heel de wereld door.

Snap je het punt? De focus verplaatst zich constant en verslaggeving blijft na enkele weken van diepe invalshoeken aan de oppervlakte drijven. Nieuws moet een aanleiding hebben wil het aandacht krijgen en op een gegeven moment is de rijke put met invalshoeken op. Bomaanslagen met tientallen doden in een land in het Midden-Oosten behoren op een gegeven moment tot ‘de waan van de dag’. Kort nieuwsberichtje er aan wijden en klaar. Dat, terwijl we het wel over mensenlevens hebben. Mensenlevens die niet meer bestaan of mensenlevens die op gigantische wijze worden beïnvloed.

In beide gevallen is dat naar mijn idee meer aandacht waard dan hoe media er nu mee omgaan. Het mag dan wel tegen alle wetten ingaan dat een bomaanslag telkens ‘hetzelfde’ is of dat de consument moe wordt van die melding überhaupt, maar ik vind dat het verhaal wel verteld moet blijven worden. Omdat het om levens gaat. Hoe vaak komt de zin niet meer voorbij dat ‘we niks meer horen over Syrië’ of dat je bij jezelf afvraagt hoe het de mensen met mega-bezu­­­­­­inigingen in Griekenland gaat. Ik weet zeker dat het de mensen zodanig beïnvloedt dat je er boeken over vol kunt schrijven.

Het is een onwaarschijnlijke cultuuromslag waar ik voor pleit, maar het begint wel bij de media zelf. Zij maken elke keer de selectie wat de wereld te zien krijgt, en daarin mis ik vaak het risico om ‘oud nieuws’ te behandelen. Soms wordt het gedaan, met een aanleiding als volgt: “Twee jaar geleden braken rebellen de boel af, we maken weer even de balans op.” Valt er voor of na die tijd niets te vertellen dan? Lijkt me wel, maar gek genoeg haken veel reguliere media dan af. Zolang er geen duidelijke aanleiding is althans.

Het enige platform dat nog wel podium biedt voor dit soort verhalen is dat van de achtergrondprogramma’s, die het niet makkelijk hebben op een veranderende nieuwsmarkt en in tijden van economische crisis. Commerciële omroepen zien er weinig in te verdienen, dus laten we kijken naar de NPO. Argos van de VPRO is nog een van de weinige diepere achtergrondprogramma’s op het nieuwe hippe Radio 1. Daarnaast moest de publieke omroep zelf meer geld vrijmaken voor het maken van documentaires, ten koste van andere programma’s en banen.

Oftewel, de noodzaak van dit soort onderwerpen wordt gelukkig soms wel gezien, maar er moet een aanleiding tegenover het nieuwsfeit nieuwswaardig en interessant maakt. Daar valt dan weer mee te scoren in de vorm van kijk- en oplagecijfers en geld. Een kromme verhouding als je het mij vraagt, maar helaas wel de waarheid als een koe. Een koe die optreedt in de dierenshow van het mediacircus.

Ik werd door een klasgenoot bij het doorlezen van deze blog nog gewezen op een boek van voormalig hoofdredacteur NRC-Next en De Correspondent-oprichter Rob Wijnberg. In dit boek steekt hij de draak met conservatieve oude journalistieke tradities waaronder die ik hierboven heb beschreven. Mocht je enigszins geïnteresseerd zijn geraakt in de manier van nieuwsmaken, dan kun je overwegen ‘De Nieuwsfabriek’ aan te schaffen. Ik ga het zeker doen!

Advertenties

Deel je mening!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s