Godse Vet

Twee weken geleden schreef ik over waar ik vandaan kom, over hoe daar de Christelijke gemeente wat anders functioneert dan in de randstad. Deze week wil ik verder gaan op dit onderwerp, maar dan over het taalgebruik daar ergens in het Noordwesten van de Veluwe. Waar ik altijd heb geroepen dat ik ‘absoluut geen accent’ heb en altijd heb gedacht dat mijn woordenschat redelijk tot het Algemeen Nederlands behoort, ben ik laatst gewezen op het feit dat het toch iets anders ligt.

Ik heb overigens nog steeds geen accent, laat dat duidelijk zijn. Natuurlijk bestaat er zoiets als oud Veluws  en vást ook wel iets voor specifiek Ermelo, Harderwijk en Putten. Dit spreek ik echter niet en ik heb ook niet helemaal een idee hoe dat zou moeten klinken. Nee, als ik al een accent heb dan komt  het meer in de buurt van een prachtige Gooische  R. Wat heel vreemd is, gezien ik niet uit het Gooi kom en daar ook nog geweest ben. Het is dan ook geen accent, het is letterlijk een spraakgebrek. Kleine Iris kon namelijk haar eigen naam niet uitspreken. Kleine Iris kon haar achternaam overigens ook niet uitspreken. De letter ‘R’ was mijn obstakel. Daarbij stotterde ik, je kan je misschien indenken wat een hilariteit ik heb veroorzaakt op de basisschool.

Mijn moeder vertelt nog graag over die keer dat ik huilend van school kwam en boos was. Want; ‘die jongen noemt mij Ijis, maar ik heel Ilis!’, lachen, gieren brullen dus. Inmiddels kan ik de R nog steeds niet, maar speel ik vals. Door te doen alsof ik gewoon een kakaccent heb, hoeft niemand te weten dat ik eigenlijk gewoon een beetje incapabel ben.
Opmerkelijk is wel dat veel mensen in Harderwijk wél de R hebben. Ik kan moeilijk geloven dat iedereen jaren van logopedie heeft gehad, dus je zou kunnen stellen dat er wellicht iets van een accent aanwezig is.

Ten tweede is daar mijn favoriete versterkwoord: godse. Het woord godse is ongeveer te gebruiken  zoals ‘fucking’. Dus je was op een ‘godse mooi feest.’, Maar het bier was daar wel ‘godse vies.’
Het is hier overigens wel de bedoeling om de nadruk flink op de eerste lettergreep te leggen. Het is dus GO-d-se vet. Dit woord is dusdanig opgenomen in de vocabulaire van menig west-Veluwenaar dat ikzelf nooit door had dat dit geen normaal versterkwoord is. Ik ‘godse-de’ erop los, totdat men aan mij begon te vragen wat voor woord dat was. Ik werd zelfs herkend: op vakantie in België werd ik meteen als in-de-buurt-wonend-van-Harderwijk ontmaskerd. Ik heb het geleerd; Godse is geen algemeen Nederlands. Godse is een woord waardoor iedereen meteen weet waar je vandaan komt.

Ten derde heb ik een paar dagen terug de nodige lachsalvo’s aan moeten horen terwijl ik een verhaal vertelde. Ik vertelde over iemand waar ik vroeger mee om ging en dat ik ‘nog steeds goed met hem kon.’ Ook dat scheen geen Nederlands te zijn. Zwaar verontwaardigd probeerde ik mijn vrienden ervan te overtuigen dat iederéén dat toch zegt? Kennelijk niet. ‘Ik kon goed met hem.’ Of ‘ik kan met hem’ is kennelijk óók al Veluws.

Kennelijk was het toch niet zo normaal
Kennelijk was het toch niet zo normaal

Al met al zal ik dus moeten toegeven dat ik geen algemeen Nederlands spreek, dat je toch aan me kan horen waar ik vandaan kom en dat de Veluwe mij nog steeds niet heeft losgelaten. Ik kan nu zeggen dat ik dat godse kut vind, maar stiekem heeft het wel wat. Ergens blijf ik heel graag het dorpsmeisje in de grote stad.

Advertenties

5 thoughts on “Godse Vet

  1. Bettine 7 mei 2014 / 22:37

    ‘Ik kan goed met hem’ gebruiken we ook in Friesland, dus alleen Veluws is het niet. Ik vind het best ABN klinken! En dat je stotteraars incapabel noemt zal ik maar niet als een belediging opvatten ;-)

    • Iris 8 mei 2014 / 19:16

      Ik stotter zelf nog steeds (al heb ik een manier gevonden dat het niet op valt en is het veel minder dan ooit), en het ‘incapabel’ sloeg eigenlijk op het feit dat ik zelf de R nog steeds niet kan uitspreken. :)

      • Bettine 8 mei 2014 / 19:20

        O oké, haha dan had ik dat een beetje verkeerd begrepen! Ik stotter ook zo dat de meeste mensen het niet eens weten, maar heb het ook nooit zo heel erg gedaan ;-)

      • Mathijs 8 mei 2014 / 19:22

        Lijkt er op dat het een Noord/Oost-Nederlands dingetje is, dat ‘Ik kan goed met hem’.

  2. Lucas 9 mei 2014 / 18:27

    “Ik kan heel goed met hem/haar” is in mijn oren niet afgemaakt. Ik kan namelijk heel goed sjoelen, maar met hem/haar? Ik betwijfel het. De zin is niet afgemaakt omdat het niet duidelijk is wát je kan. En klopt de zin: “Zij kan ook heel goed met mij” dan ook in het Noorden?

    Van die lokale smaken in de taal maakt het juist leuk maar het is zo jammer dat het, zoals hierboven beschreven, niet altijd duidelijk is. “Ik fiets langs je” heeft 2 betekenissen. Het Brabantse: “Ik fiets naast je!” en het Nederlandse: “Ik passeer je”. En een limburgse vriendin spreekt dat ze ‘aangereden is’, wat betekent dat ze zojuist geparkeerd heeft. Nou, ik had dan 112 gebeld.

    Overigens, het Friese “Waar ben je weg” vind ik dan nog de meest logische verbastering. “Waar kom je vandaan” is namelijk net zo scheef. :’D

    TL;DR: Ik vind die verbasteringen juist leuk, maar ik begrijp het zelden correct.

Deel je mening!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s