Het heerlijke in burgerlijk

De laatste tijd is mij iets opgevallen in het taalgebruik van mijn vrienden en kennissen. Het woord ‘burgerlijk’ neemt steeds meer in populariteit toe en ik moet toegeven dat ikzelf ook fervent gebruik maak van dit heerlijke woord. Meestal wordt het echter in een soort verontschuldigende context gebruikt:   “nee ik ga niet uit vanavond, ik kijk lekker een film. Lekker burgerlijk op de bank.”
Het is dus sowieso niet helemaal oké om burgerlijk te zijn. Door het op deze bijna ironische manier toe te passen probeert de burgerlijkgebruiker zich te verdedigen tegen mogelijk commentaar over diens saaie leven. Waar is dit eigenlijk wel zo nodig? En waarom gebruikt men dit ineens zo vaak?

Om verder in te gaan op dit onderwerp heb ik even de dikke Van Dale erbij gepakt (nouja, de online versie dan, ik ben natuurlijk wel een moderne blogger) om te kijken over welk woord we het nu eigenlijk hebben. Er zijn meerdere betekenissen mogelijk maar de volgende kwam het dichts bij het dagelijks gebruik zoals ik deze tegenkom:

bur·ger·lijk (bijvoeglijk naamwoord, bijwoord)
1. eenvoudig als een burger; (ook minachtend) kleingeestig, bekrompen

Goed, het gaat dus om een tweezijdige betekenis. Aan de ene kant zou burgerlijk moeten staan voor iets dat simpel is, aan de andere kant is de negatieve vorm een woord dat wijst op bekrompenheid. Ik vond dit zeer opmerkelijk, want hoewel het in de dagelijkse context zoals ik het ken alles behalve positief is, is ‘kleingeestig’ toch zeker niet de betekenis die ik eraan zou verbinden als ik iemand moest uitleggen wat ik ermee bedoelde.
Wanneer men spreekt van ‘burgerlijk’, zoals in het eerder genoemde voorbeeld, gaat het namelijk helemaal niet of iemand wel of geen open blik heeft naar de wereld toe, maar over hoe interessant het leven van diegene is. Burgerlijk is hier ook een benadrukking dat de persoon in kwestie normaal gesproken dit soort dingen niet doet. Nee, natuurlijk doet die persoon dat niet! Ik, en al mijn mede burgerlijkgebruikers hebben een ontzettend interessant, spannend en gevaarlijk leven vol met feest, drank en aandacht van het andere geslacht  (of zelfde, wat je wil). Wij zijn niet het soort mensen dat ’s avonds een boek leest met een kopje thee. Wij staan te stampen op de dansvloer tot in de vroege uurtjes want dat is niet burgerlijk. Dat is het leven!

Boven alles zijn wij beter dan degenen die dit wel altijd doen, dat is eigenlijk de functie van dit hele woord. Ga ik een keertje in de zomer waterfietsen over de Amsterdamse grachten (dit is trouwens echt een aanrader), dan zal ik dit zeker aan mijn vrienden vertellen, maar er moet wel bij vermeld worden dat ik ‘lekker burgerlijk ging waterfietsen.’ Waarom doe ik dat eigenlijk? Waterfietsen is hartstikke leuk  en ook een boek lezen vind ik heerlijk. Ik geniet ervan om uren lang thee te drinken met een vriendin, of om in bed film te kijken. Ik geniet van nadenken over het leven en hoewel ik absoluut niet tegen mijn verlies kan zit ik nog steeds te verlangen naar de eerste keer dat één van mijn vrienden een keer een spelletjesavond gaat organiseren.

Toch voel ik, en velen met mij, de drang om ons in te dekken. We voelen kennelijk dat dit soort gedrag niet kan op onze leeftijd, maar omdat we het toch erg fijn vinden zitten we vast in een soort paradox. De enige manier om hier mee om te gaan is het semi-ironisch toe-eigenen van een woord wat eigenlijk een hele andere betekenis heeft, enkel om ons tegen onze eigen angst voor het ‘normale leven’ te beschermen. Eigenlijk is het heel triest.  Een ziekte van onze tijd waarin alles in toenemende mate maar spannend moet zijn, of in ieder geval spannender dan wat de mensen om je heen doen.

Dus hierbij ga ik een voornemen doen: ik ga niet meer het woord ‘burgerlijk’ gebruiken voor dingen die ik zelf eigenlijk heel leuk vind. Ik ga niet meer semi-nonchalant doen alsof dit gedrag niet bij mij past, want dat doet het wel. Ik vind het heerlijk! En als mij dat burgerlijk maakt, vind ik het prima, maar ik ga me niet langer verbergen achter een woord. Het zal niet langer zijn dat ik ‘lekker burgerlijk vroeg naar bed ga.’ Ik zal zeggen: “ik ga vroeg naar bed, want daar heb ik zin in.” Zonder excuses. De naakte waarheid.

Doen jullie mee?

Advertenties

2 thoughts on “Het heerlijke in burgerlijk

  1. Jasmien 29 januari 2014 / 18:27

    Ten eerste ben ik ongelofelijk blij dat ik toevallig op deze WordPress uitkwam want ik zou een bericht als dit niet willen missen.
    Ten tweede ga ik helemaal akkoord. Niet dat ‘burgerlijk’ al tot in onze contreien is geraakt, maar ik heb zelf al ettelijke uren besteed aan het nadenken over deze paradox waarbij wij, jongvolwassenen, dingen, die we allemaal heerlijk vinden, niet mogen doen omdat het dingen zijn voor mensen met een job die niet meer uitgaan.

    Met andere woorden: je slaagt er perfect in om op een aangename manier te verwoorden wat ik denk. Bedankt om dat te delen met de wereld.

    Eens je jou openlijk out als liefhebber van burgerlijke zaken, zal je zien dat ze overal zitten en dan kan je gezellig samen burgerlijk doen. Dan zal je opeens uitgenodigd worden voor de gezelschapsspelletjesavonden waar ze enkel burgerlijke mensen op uitnodigen.

  2. Tamar 29 januari 2014 / 21:54

    Jaa Iris, dit is dus precies wat ik altijd denk over dit woord! Zo vervelend dat je je altijd schijnt te moeten verdedigen voor een avondje thuis blijven en vroeg gaan slapen, zou niets mis mee moeten zijn!;)

Deel je mening!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s