De Kleine Koude Oorlog

Na 30 jaar vindt er misschien weer eens een staatsgreep plaats in Europa. Oekraïne is namelijk al maanden het toneel van grootschalige protesten tegen de regering, en sinds deze week zijn die protesten uit de hand gelopen. Woensdagnacht vielen er twee doden in Kiev bij rellen tussen de demonstranten en de politie, en nu een door de oppositie ingesteld ultimatum is verlopen, is de kans groot dat het er meer zullen worden. Een snelle verklaring voor deze plotselinge uitbarsting van geweld.

Het hele conflict is eigenlijk een voortzetting van de Koude Oorlog, maar dan zonder alle ideologische bijklanken. De directe aanleiding was het weigeren van president Yanukovich om een verdrag met de Europese Unie te tekenen, en in plaats daarvan een met Rusland te sluiten. Het land heeft zeer grote economische problemen en had snel geld nodig, en Rusland dreigde met economische sancties en het dichtdraaien van de gaskraan midden in de strenge winter als het verdrag met de EU getekend zou worden. Yanukovich streefde overigens sowieso al een erg pro-Russische koers na vergeleken met zijn voorgangers. Het weigeren het verdrag te ondertekenen was tegen het zere been van vooral de inwoners in het westen van het land, die meer toenadering tot de EU zoeken.

Het conflict is echter geëscaleerd nadat een wet werd aangenomen die het recht op protesteren flink heeft verminderd. Zo is het verboden geworden tenten op te zetten in de publieke ruimte, zijn straffen voor ordeverstoring verzwaard, en is smaad een misdrijf geworden. Daarnaast zijn er de afgelopen weken ook verschillende ernstige incidenten geweest tegen demonstranten: één werd gedwongen zich uit te kleden (NSFW) in de ijskoude winterse temperaturen om te worden gefotografeerd. Ook de demonstranten lieten zich niet onbetuigd: zij bestormden het kantoor van de gouverneur van Lviv en dwongen hem op te stappen.

Het politieke klimaat van Oekraïne wordt vooral bepaald door een zeer scherpe scheiding tussen West en Oost. Het westelijke blok, met de hoofdstad Kiev en verder de zevende stad van het land, Lviv, streeft naar EU-lidmaatschap, terwijl het oosten, met grote steden als Kharkiv, Odessa en Donetsk, just de relatie met Rusland wilt aanhalen. Dit heeft ook tot twee grote politieke partijen geleid die ieder ongeveer 45% van de stemmen krijgen: die van de huidige president, en die van voormalig premier Yulia Timoshenko.

En die tegenstellingen zijn scherp.

Timoshenko zit echter een gevangenisstraf uit, dus de grootste oppositieleider op dit moment is voormalig bokskampioen Vitaly Klitschko, die zonder succes bij een spoedoverleg met de president. Beiden hebben wel al opgeroepen tot verder protesteren, en het lijkt erop dat zij geen genoegen nemen met minder dan het opstappen van Yanukovich.

Hoe dit conflict zal eindigen weet niemand. De spanning tussen Oost en West was er al sinds de onafhankelijkheid, en presidentiële verkiezingen lijken geen oplossing te bieden om deze spanning op de lange termijn te doen verminderen. De president heeft zowel de politie als het leger nog onder controle, maar hoe lang dat nog zal blijven is ook de vraag. Het wordt vooral een kwestie van wie de langste adem heeft.

Advertenties

One thought on “De Kleine Koude Oorlog

Deel je mening!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s