Schuldgevoel maakt je een beter mens

En ik ben kennelijk een heel slecht mens. Niet omdat ik per definitie gemeen ben, of het slechtste met mensen voorheb, maar om de manier hoe ik in het leven sta. Ik ben namelijk alles behalve milieubewust: het is niet zelden gebeurd dat mijn moeder me boos opbelde omdat ik wéér alle lichten in huis had aan had laten staan. Ook ben ik de soort student die gewoon nog kip eet, het liefst plofkip van de euroshopper (pardon, AH Basic), want dat is zo lekker goedkoop. De verkoop van tweedehands bontjassen roept dan ook geen weerzin bij mij op en ook de bio-industrie vind ik allemaal niet zo heel erg problematisch. Mijn kleding is allemaal gemaakt in Bangladesh door kinderen die daar waarschijnlijk vreselijk behandeld worden.

Ik ben er echter achter gekomen dat het probleem niet zozeer zit in het feit dat ik deze dingen doe of denk, maar in het feit dat ik me er niet voor schaam. Want laten we met zijn allen even eerlijk zijn: de uitzonderingen daargelaten kopen de meeste mensen nog steeds bij de H&M en eten ook veel mensen nog steeds het goedkope vlees. Zoals ik al zei vind ik dit geen probleem. Ik schaam me er niet voor dat ik op dit moment in mijn leven mijn geld liever uitgeef aan een avondje doorzakken in de kroeg dan aan de betere levensomstandigheden van anderen. Ben ik daarmee een egoïst? Absoluut. Maar dat hoeft voor mij niet te betekenen dat ik me er schuldig over hoef te voelen. Immers, als ik me zo schuldig zou voelen, reist enkel de vraag waarom ik dit gedrag nog zou vertonen

Dat is dan ook wat ik opmerkelijk vind aan vele anderen in deze situatie. Niet dat mensen in grote mate wél bewust leven in deze opzichten (ik juich het toe, begrijp me niet verkeerd), maar het idee dat als je het niet doet, je je permanent schuldig moet voelen. Doe je dit niet, dan ben je harteloos of zelfs een slecht mens.
Waarschijnlijk lezen jullie dit nu en vinden jullie dit ietwat overdreven. Dat mag, maar ik zie zelf vaak dat niets minder waar is. Ik heb vaak genoeg met eigen ogen en oren moeten ervaren hoe mensen geschokt waren bij mijn gebrek aan schaamte. Niet het feit dát ik plofkip koop is erg, maar het feit dat ik er ’s avonds niet in mijn bedje om lig te huilen. Dit geeft mij het gevoel alsof alles te rechtvaardigen is zolang je er maar schuld bij voelt. Een visie die het vrij goed doet in het Rooms-Katholieke geloof, maar voor de rest toch redelijk achterhaald is. Als er een documentaire wordt vertoond waarin dieren geslacht worden, klaagt iedereen over de verschrikkelijke manier hoe deze dieren worden behandeld, om vervolgens weer ’s avonds een met bio-industrie geproduceerde gehaktbal naar binnen te werken. Zonder verder aan de consequenties te denken. Niet dat dat hoeft, maar waarom is degene die wat minder emotioneel reageerde op deze documentaire wellicht een slechter mens dan de voorgenoemde?

Dit zie ik niet alleen in dit voorbeeld, maar ook op gebieden van gezond eten. Heb je een avond pizza gegeten dan is het wel de bedoeling dat je er bij zegt dat je de rest van de week alleen op groentes hebt geleefd. Mocht dat laatste niet het geval zijn, dan moet je in ieder geval laten weten hoe erg het is dat je een week ongezond hebt gegeten. Dit terwijl je vaak in de wetenschap bent dat je de volgende dag alsnog een maaltijd zal nuttigen die niet voldoet aan de schijf van vijf.
Kortom: bij dingen die je doet hoort automatisch een verantwoording. Je kan niet iets doen, omdat de gevolgen je gewoon (tijdelijk?) niets kunnen schelen. Dat is gewoonweg niet gewenst. Laat je toch je desinteresse blijken, dan zal je worden weggeschoven als harteloos ofwel een minder mens dan de mensen die zich wel permanent schuldig voelen.
Verschrikkelijk vind ik het. Echt. De vragen aan de mensen die zich aangesproken voelen door mijn voorgaande schets van de schuld voelende luiden dan ook als volgt: Waarom? Worden jullie hier gelukkiger van? Is het niet ontzettend hypocriet precies hetzelfde gedrag te vertonen als een ‘slecht mens’, maar enkel omdat jij hebt betoogt dat het inderdaad slecht is, mag je dit gedrag wel vertonen? Onzin.

Ik persoonlijk ben dan liever een slecht mens. Ik probeer me zo weinig mogelijk schuldig voor te doen over dingen die me simpelweg niet zoveel interesseren. Als ik iets verkeerd doe, moet ik het immers gewoon veranderen. Niets schuldig voelen: verander je gedrag, of houd er gewoon over op.

Advertenties

2 thoughts on “Schuldgevoel maakt je een beter mens

  1. Daan Kusen 4 december 2013 / 22:14

    Schuldgevoel.. daar geloof ik niet in. Niet op de manier van ‘als ik alleen biologische kip eet, is dat beter voor alle kippen’, tenminste. Dat is volgens mij een onlogica die alleen zou werken als elk mens ter wereld alleen maar bio-spul zou eten. Eén persoon maakt geen verschil. Een groep mensen ook niet. Niet op 17 miljoen mensen die wél gewoon plofkippen eten.

  2. Joey 9 januari 2014 / 19:37

    De paradox die je beschrijft herken ik mezelf sterk in. Bedenk hierbij wel hoe groot het percentage ‘biologische’ of ‘milieubewuste’ mensen is die dit niet zuiver uit respect voor het milieu zijn, maar als vorm van geïdoliseerd narcisme. Het relativeren en omdenken ontbreekt vaak. Zo zijn veel mensen echt ervan overtuigd dat gemarketiseerde ‘milieu’ dingen ook echt werken. Neem het voorbeeld van DitzO dat een jaar lang geen televisiereclames maakte en uitzond, en met ‘dat geld’ een miljoen overmaaktte naar een goed doel. Dat is een nobel streven en ik zie niet veel andere bedrijven zoiets doen, maar wat hierbij makkelijk vergeten wordt is de winst die DitzO hiermee maakt, als je bedenkt dat een seconde reclametijd in een blok rondom GTST al snel twee ton kost. Tel uit je winst.

    Feit blijft dat mensen dat geloven en vooral wíllen geloven. Ik ben groen ergo ik ben beter dan jij.
    Het omkeren van situaties en kijken wat er níet gebeurd in plaats van wat er wél gebeurd is een stuk interessanter en constructiever.

    Gelukkig kan jij dat.
    Gaat en vermenigvuldigd u.

Deel je mening!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s